grensoverschrijdend gedrag

Grensoverschrijdend gedrag en in het bijzonde seksueel grensoverschrijdend gedrag komt meer en meer in de media, vanuit alle sectoren. Het is zeer belangrijk deze problematiek bespreek wordt, aangezien dit niet getolereerd kan worden.

Ook VSK wil hier de nodige aandacht aan besteden, en dit via deze pagina. Op deze pagina vindt u momenteel volgende info:
- gegevens vertrouwenspersoon VSK: Aanspreekpunt integriteit (API)
Federatie API Vlaamse Schietsportkoepel vzw:
Ellen Demey
vertrouwenspersoon @vsk.vlaanderen
0478 79 84 39

- artikel 10 vragen over grensoverschrijdend gedrag, waar de nodige info en mogelijke contactgegevens in opgenomen zijn.

In deze 10 vragen over grensoverschrijdend gedrag willen we inspelen op de actualiteit. De judosport kreeg de voorbije weken extra aandacht in het nieuws. Niet op een positieve manier, maar met seksueel grensoverschrijdend gedrag. Dat dit mogelijks in de ene sport meer voorkomt dan in de andere, wil niet zeggen dat wij als sportfederatie hier niet de nodige aandacht aan willen besteden. Via dit artikel willen we voor de sporter en de club informatie aanreiken die gebruikt kan worden in een beleid rond grensoverschrijdend gedrag.
Mocht je na het lezen van dit artikel vragen hebben of met iemand willen spreken, aarzel niet om dan contact op te nemen een van de voorgestelde instanties.

10 vragen over grensoverschrijdend gedrag

1. Wat is grensoverschrijdend gedrag?
Even zoeken op het internet, geeft de volgende info:
De definitie van grensoverschrijdend gedrag luidt: handelingen van een groep of individu, die door een persoon, die deze handelingen als tegen zich gericht ziet, als vijandig, vernederend of intimiderend worden beschouwd.
Grensoverschrijdend gedrag komt tot uiting in zowel verbaal, fysiek als non-verbaal gedrag. Het kan gaan om pesten, agressief gedrag, discriminatie, ongewenste seksuele toenadering of –intimidatie, ... Een strikte afbakening van deze begrippen is niet mogelijk, aangezien pesten een vorm van seksuele intimidatie kan zijn, discriminatie kan een vorm van agressie zijn enz.
Dit gedrag kan zowel opzettelijk als onopzettelijk zijn, het belangrijkste hierbij is dat degene die hiermee wordt geconfronteerd het ervaart het als ongewenst, onaangenaam, bedreigend, ...

2. Wat is seksueel grensoverschrijdend gedrag?
Seksueel grensoverschrijdend gedrag is elke vorm van seksueel gedrag of seksuele toenadering die ervaren wordt als ongewenst en onplezierig. Dit kan gaan om fysieke handelingen, verbaal of non-verbaal gedrag en digitaal grensoverschrijdend gedrag. De zedenmisdrijven (ontucht, aanranding, verkrachting en kinderporno) valllen hier ook onder.
a. Voorbeelden:
i. Fysieke handelingen: zoenen, op schoot nemen, handtastelijkheden, de weg versperren, …
ii. Verbale vormen: seksueel getinte opmerkingen of grappen maken, opmerkingen over uiterlijk en kleding, vragen naar seksuele ervaringen, uitnodigingen met bijbedoelingen of uitnodigingen tot seksueel contact, bedreigingen, …
iii. Non-verbaal gedrag: staren, gluren, lonken, knipogen, in kleding gluren, seksueel getinte cadeautjes geven, …
iv. Digitaal via sociale media bv. Twitter, MSM, Facebook, instagram,…: beelden die (ongevraagd) worden opgenomen met mobiele telefoons en op internet gezet, vragen seksuele handelingen te verrichten voor de webcam of seksueel getinte foto’s door te sturen, …

3. Wie luistert naar jou bij (seksueel) grensoverschrijdend gedrag? Waar kan je melden?
In de vragen 4 tem 6 worden verschillende situaties besproken met de mogelijke meldingspunten:

4. Als je een acute situatie van ernstig grensoverschrijdend gedrag wil melden:
a. Neem contact op met de politie, of consulteer de hulplijn 1712 (zie verder).
b. Je kan ook in alle vertrouwen terecht bij een arts.
c. LET OP! In een levensbedreigende situatie bel je de politie op het nummer 101 of voor dringende medische hulp het noodnummer 112.

5. Als je in het verleden seksueel grensoverschrijdend gedrag hebt meegemaakt:
Ook als je in het verleden (seksueel) grensoverschrijdend gedrag hebt meegemaakt, heeft het nog steeds zin om dit te melden. Ook al lijkt wat je meemaakte niet sterk genoeg of denk je dat het niets meer uithaalt, alle verhalen hoe klein of hoe ver in het verleden ook, hebben nut om gemeld te worden. Vele meldingen samen maken een sterk dossier.
a. Neem contact op met de politie.
b. Consulteer de hulplijn 1712.

6. Hoe ga ik om met andere situaties?
Heb je nood aan een luisterend oor? Heb je iets gezien of meegemaakt, en weet je niet hoe hiermee om te gaan? Bij een vraag, verontrusting, vermoeden, vaststelling of onthulling van grensoverschrijdend gedrag … kan je in vertrouwen terecht bij onderstaande kanalen:
a. Je kan contact opnemen met de hulplijn 1712 (www.1712.be). Ervaren hulpverleners staan je bij. Ze geven je informatie en advies of verwijzen je door naar verdere hulp. Je kan hen elke werkdag bellen, van 9 tot 17 uur.
b. Kinderen en jongeren kunnen een luisterend oor vinden bij Awel (www.awel.be). Je kan Awel elke dag telefonisch bereiken op het nummer 102 van 16 uur tot 22 uur, of chatten tussen 18 uur tot 22 uur, behalve op zon- en feestdagen. Je kan hen ook mailen of op het forum je vraag stellen.
c. Voor kinderen en jongeren is er ook de chatmogelijkheid www.nupraatikerover.be. Je kan anoniem chatten met een gespecialiseerde medewerker op maandag- en dinsdagavond van 18u30 tot 21u30 en op woensdag- en donderdagavond van 19u tot 22u.
d. Naast deze kanalen en openingsuren, kan je terecht bij Tele-Onthaal (www.tele-onthaal.be) op het nummer 106, 24 uur op 24 uur, 7 dagen op 7 bereikbaar, of elke avond (en op woensdagnamiddag al vanaf 15u) via chat.
e. Daarnaast kan je iemand binnen jouw sportclub of sportfederatie contacteren, of iemand in vertrouwen nemen in je omgeving. Sport je in een andere context dan een sportclub, en maak je daar grensoverschrijdend gedrag mee, dan kan je terecht bij de verantwoordelijke van die desbetreffende sportorganisatie of jouw lokale sportdienst. (Gegevens VSK opnemen)

7. Welke organisaties werken rond grensoverschrijdend gedrag binnen een sportomgeving?

ICES:
Het Internationaal Centrum Ethiek in de Sport (ICES – www.ethischsporten.be) ondersteunt, informeert en stimuleert als erkende partnerorganisatie binnen het sportbeleid de Vlaamse sportsector om actief te investeren in ethische waarden en normen die belangrijk zijn bij een kwaliteitsvolle sportbeoefening. ICES ondersteunt in de eerste plaats via koepelsportactoren het thema ‘lichamelijke en seksuele integriteit’ met beleidsinstrumenten, een educatief pakket ‘Vlaggensysteem’ en vormingen (www.sportmetgrenzen.be).

STOP IT NOW
Stop it Now! (www.stopitnow.be) wil preventieve hulp bieden aan mensen met pedofiele gevoelens en hun naasten. Maak je je zorgen over je eigen gevoelens of gedrag of maak je je zorgen over de gevoelens of het gedrag van iemand in je directe sociale omgeving? Bel Stop it Now! op het nummer 0800 200 (dinsdag 15u-19u, woensdag 9u30-12u30 & vrijdag 13u-16u) of neem contact op via e-mail: vragen@stopitnow.be.

8. Wat kan je als club doen:
Clubs die zich afvragen wat ze kunnen doen op vlak van (lichamelijk/seksueel) grensoverschrijdend gedrag, kunnen terecht op www.sportmetgrenzen.be. Je vindt er onder andere:
a. Een brochure die aangeeft wat je als club kan doen, opgedeeld in 3 niveaus (“mijn club wil basisinspanningen leveren”, “mijn club wil iets meer doen”, “mijn club wil dit thema volwaardig uitbouwen”
b. Het vlaggensysteem: een handig instrument voor sportclubbestuurders, sportbegeleiders en sporters om bewust om te leren gaan met lichamelijk en seksueel grensoverschrijdend gedrag in de sport.
c. Een overzicht van vormingen rond dit thema.

9. Wat is het vlaggensysteem
Het vlaggensysteem is een instrument waarmee sporters, trainers, bestuurders, …. Lichamelijke en seksueel getinte situaties kunnen leren beoordelen. Meer nog dient dit instrument om lichamelijke en seksueel getinte situaties bespreekbaar te maken in jouw club. Aan de hand van zes criteria kan voor elke situatie nagegaan worden of het oké is, dan wel of het gaat om grensoverschrijdend gedrag.
Je kan het vlaggensysteem vinden op: www.ethicsandsport.com/integriteit

10. In de media kwam VOICE vaak aan bod. Wat is VOICE?

Ben je 18 of ouder, en wil je je ervaring met seksueel grensoverschrijdend gedrag in de sport (als kind of als volwassene) delen in het kader van onderzoek, dan kan je terecht bij VOICE (http://voicesfortruthanddignity.eu/be/). VOICE biedt de mogelijkheid om anoniem je getuigenis te brengen, zonder dat er verdere stappen gezet moeten worden. Tine Vertommen luistert naar jouw verhaal. Zo kan zij in het kader van haar onderzoek lessen trekken voor beter beleid en preventie in de sportsector. Je bereikt haar via het e-mailadres voice@thomasmore.be of het telefoonnummer 0494 12 95 45 (Facebook: https://www.facebook.com/seksueelgeweldindesport).

Conclusie: Grensoverschrijdend gedrag kan en mag niet getolereerd worden. Zit je met vragen contacteer zeker één van de hierboven aangehaalde contactpunten.

Bronnen:
1. GGD Flevoland/VKM - Protocol Ongewenste Omgangsvormen op school, 2011
2. Vlaamse Sportfederatie vzw
3. Ices